header image
Nieuws - 18 maart 2026

Onderwaterinspecties bij het Noordergemaal in Utrecht

In opdracht van Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR) verrichtten wij de afgelopen weken inspectiewerkzaamheden bij het Noordergemaal in Utrecht. Binnen de scope vielen zowel civieltechnische, bouwkundige, werktuigbouwkundige als elektrotechnische onderdelen. Wij werkten hiervoor dan ook nauw samen met Object Survey (werktuigbouwkundig) en EPC (elektrotechnisch).

Om een goed inzicht te krijgen in de staat en het doorstroomprofiel van de sifons onder het Amsterdan-Rijnkanaal en om eventuele constructieve schades of afwijkingen te kunnen vaststellen, hebben we met H2O-Drones onderwaterinspecties met een onderwaterdrone uitgevoerd. Ook hebben we bij elke inlaat een bodemscan gemaakt om het bodemprofiel in kaart te brengen. Op basis van de inspectieresultaten stellen we een meerjarenonderhoudsplanning (MJOP) met kostenraming op.

Veiligheid voorop

Om veilig werken te borgen, werden onze veiligheidskundigen al vroeg in het project betrokken. Voor een veilige toegang tot de vijzels moest steeds een compartiment gedeeltelijk worden drooggezet. De ontvangskelder van het gemaal staat in verbinding met het Amsterdam-Rijnkanaal dat intensief door de beroepsscheepvaart wordt gebruikt. Dit zorgt voor sterke stroming en golfslag. Rijkswaterstaat, die eigenaar is van de vaarweg, heeft er daarom voor gekozen de scheepvaartsnelheid te verminderen tijdens de werkzaamheden. Op die manier kon een duiker veilig de plaatsing van de droogzetschotten in hun sponningen begeleiden, waardoor de hinder gelukkig zeer beperkt bleef.

Onderhoud

Het Noordergemaal is tussen 1971 en 1974 gebouwd in opdracht van Rijkswaterstaat. In 2014 is het eigendom, beheer en onderhoud overgedragen aan HDSR. Het object bestaat uit een gemaal met twee vijzels en drie sifons (eigendom RWS) onder het Amsterdam-Rijnkanaal.

Het doel van de inspectie was tweeledig. Om opnieuw het juiste moment voor benodigd (groot) onderhoud vast te stellen was een gedegen inspectie nodig naar de huidige technische en functionele staat van het gemaal. Anderzijds bood het onderzoek HDSR de kans om kleinere of moeilijk bereikbare gebreken meteen op te lossen voor de komende klimaatbestendige wateraanvoer (KWA) periode.

Het regulier onderhoud en het groot onderhoud samen moeten de instandhouding en het probleemloos functioneren van dit belangrijke kunstwerk waarborgen voor de komende 25 jaar.

Inspectie

Tijdens de inspectie is geconstateerd dat beide lagers van de vijzels aan vervanging toe waren. Dankzij de snelle interventie met Slangen Staal konden we deze lagers vernieuwen met een uitloop van slechts één week. Ook hebben we alle lagers van de loopwielen van de schuiven vervangen.

Meer nieuws